‘Cha-do, de weg van de thee’ in opdracht van het Rijksmuseum voor Volkenkunde 1980
Op verzoek van het toenmalige Rijksmuseum voor Volkenkunde (nu Wereldmuseum Leiden) maakte Roger Busschots een registratie van een traditionele theeceremonie in het nieuwe theehuisje in de museumtuin. Het prefab theehuisje was een geschenk van de Kobori Enshu Teaschool in Tokio. Het museum wilde de video gebruiken als informatiemateriaal bij een Japan-pakket voor het onderwijs. De videoproductie won in 1983 de Sony Video Award en werd in 1988 uitgezonden door NOS/NTR.
Stem: Ria Dalmeijer
Camera en regie-assistentie: Michiel Hekkens
Video editor: Jaap Dulfer
1 inch AMPEX
Samenstelling en regie: Roger Busschots
Muziek: Hitomi Endo
Vertaling: Masafumi Konimori
Productie: Infofilm Leiden
© 1983 Infofilm
Een fragment uit Cha-do, de weg van de thee. Dit is een iets ingekorte versie. In de oorspronkelijke video is de gehele ceremonie opgenomen zodat de kijker meegenomen wordt in de rust en contemplatie van dit ceremonieel. Dit fragment duurt 8 minuten en 25 seconden. Het videoprogramma is integraal uitgezonden op 19 oktober 1988 door de NOS/NTR als aflevering uit de ‘Palet’-reeks van Vincent Monnikendam.
Fragment uit ‘Cha-do, de weg van de thee’. Het theehuis is geprefaciceerd in Japan. Het is een kado aan het museum en werd in korte tijd opgebouwd in de tuin van het museum. Naast het huisje is een plaquette aangebracht met Japanse en Engelse tekst.
“Dit theeceremonie-huis, Keiraian, is gebouwd onder mijn leiding met een moderne prefabricatie-methode ontwikkeld door Misawa Homes Co. in Tokio, Japan.
Het is gemaakt voor het Rijksmuseum voor Volkenkunde te Leiden, Nederland ter gelegenheid van een tentoonstelling over Enshu theeceremonie kunst. Deze werd gehouden vooruitlopend op de ondertekening van het cultureel akkoord tussen Japan en Nederland. …
… De vriendschapsbanden tussen beide landen duren reeds meer dan 380 jaar en Kobori Enshu en Nederlands Delfts Aardewerk zijn nauw met elkaar verbonden. Zo zijn er verschillende serviesstukken die door Enshu in het begin van de 17e eeuw werden besteld, nog steeds in gebruik.
In zo’n belangrijk land als dit is het mij een waar genoegen dit theehuis te mogen schenken als aandenken.
Leiden, 11 september 1980
Joshu-an, Sokei Kobori,
12de hoofd van de Enshu Theeceremonie School.”
Fragment uit ‘Cha-do, de weg van de thee’. Kobori Sokei vertelt over de schenking, de geschiedenis van de theeceremonie en het doel en de waarden van de theeceremonie.
Het geluk van de mensen betekent voor mij vooral dat hun hart rijk wordt. Het bezitten van materiële zaken brengt geen geluk, een rijk hart maakt gelukkig. De theeceremonie omvat voor mij: kunst, ambacht, en ook geestelijke zaken, alles. Dat in een klein huis het gemoed van gast en gastheer communiceert, terwijl ze een kop thee drinken dat is voor mij de weg van de thee. In die ceremonie zijn alle dingen besloten die de mensen in hun dagelijks leven nodig hebben, om in een vredige maatschappij te kunnen leven. Natuurlijk zijn ook etiquette, manieren, rangorde in vervat. De vaste volgorde waarin men de dingen doet, het opbergen van de benodigdheden na afloop, een dergelijke discipline, het eigen maken van dat soort dingen, dat vind ik erg belangrijk. Ik vind dat de ceremonie een zeer wijd begrip is. Daarom heb ik als motto: loskomen bij het drinken van een kop thee schept een wereld van harmonie. Wel dat is zo wat ik voel.
Fragment uit ‘Cha-do, de weg van de thee’. Een korte geschiedenis van de theeceremonie. Stem: Ria Dalmeijer.
Fragment uit ‘Cha-do, de weg van de thee’. Cees Nooteboom leest voor uit zijn roman ‘Rituelen’. Daarin beschrijft Cees Nooteboom zeer nauwkeurig de Japanse theeceremonie.
De titel van het boek verwijst naar de betekenis van rituelen, de overeenkomsten tussen de rituelen van de rooms-katholieke heilige mis en de Japanse theeceremonie. Het boek is in 1988 verfilmd door Herbert Curiel met Derek de Lint in de hoofdrol.
Rituelen (1980) van Cees Nooteboom werd in 1981 bekroond met de F. Bordewijk-prijs. Het is te beschouwen als een filosofische, existentialistische roman. (Wikipedia)
Roger Busschots wint in 1983 de Sony Video Award met ‘Cha-do, de weg van de thee’ in opdracht gemaakt voor het Rijksmuseum voor Volkenkunde te Leiden.
De Sony Video Award werd vanaf 1981 jaarlijks toegekend aan de maker van een educatief videoprogramma van uitzonderlijke kwaliteit, dat in Nederland is gemaakt. In 1983 maakten A. Gisolf (voorzitter en televisie-pro-grammamaker), R. Groot (directeur Film en TV academie), W. Speelman (hoofd TV Stichting Film en Wetenschap), F. Maks (voormalig hoofd van de AV-dienst van Shell en de Erasmus Universiteit) en H. de Wildt (Wereldomroep) deel uit van de jury. De prijs bestaat uit een sculptuur en een reis ter waarde van 7500 gulden. Ambtenaar Reinholdt, directeur radio tv en pers op het ministerie van wvc, reikte de prijs uit aan Roger Busschots voor ‘Cha-do, de weg van de thee’.
In 1989 won Louis van Gasteren de prijs voor zijn film ‘Een zaak van niveau’.